نمونه سؤالات انشاي فارسي جهت استفاده ی همکاران محترم
آنچه به عنوان نمونه سؤال انشای فارسی دوره ی راهنمایی پیش روی شماست، سؤالات انشای فارسی سال های گذشته و سؤالات طرح شده در کارگاه های آموزشی مناطق بوده که پس از نقد و بررسی در 5 کارگاه آموزشی در 7 منطقه به صورت نهایی تدوین و در اختیار شما همکاران قرار می گیرد و امید است راه رفته مثمرالثمر بوده و مورد استفاده ی شما عزیزان همکار قرار بگیرد.
برای استفاده از این نمونه سؤالات توجه به چند نکته زیر ضرورت دارد.
1- سؤالات مطرح شده اختصاص به پایه ی خاصی ندارد.
2- با تغییر محتوای سؤال؛ می توان سؤالات را برای پایه های مختلف مورد استفاده قرار داد.
3- با تغییر تیتر سؤال و استفاده از قالب های متنوّع سؤال، می توان یک سؤال را به چندین شکل مطرح نمود.
4- برخی از این سؤالات برای امتحان پایانی مناسب نبوده و می توان از آن ها برای ارزشیابی تکوینی در طول نوبت استفاده نمود.
5- بعضی از این سؤالات می تواند برای آموزش یا ارزشیابی اختصاصی از دانش آموز خاصی که در یادگیری نکته ای املایی یا انشایی مشکل داراد مورد استفاده قرار بگیرد.
6- در طرح این سؤالات عموم دانش آموزان مدّ نظر بوده و همکاران محترم با تشخیص بار علمی کلاس خود می توانند از سؤالات مناسب حال کلاس خود استفاده کنند.
در پایان از همکاران محترم درخواست می شود نظرات خود را در رابطه با هر یک از سؤالات که جای نقد و بررسی دارد به گروه آموزشی ادبیات سازمان ارائه نمایند.
در طراحی سؤالات از ساده به مشکل ترتیب طراحی سؤال را نیز به شکل زیر رعایت کنید.
سؤالات صحیح غلط ، چهار گزینه ای ، کامل کردنی ، کوتاه پاسخ ، تعریف کنید ، نام ببرید و سؤالات تشریحی گسترده پاسخ و حلّ مسأله
با تشکر
گروه آموزشی ادبیات فارسی
سازمان آموزش و پرورش زنجان
به نام خدا
نمونه سؤالات انشاي فارسي جهت استفاده ی همکاران محترم
1. در جاهای خالی واژه ی مناسب بنویسید.
الف ) نویسندگان با استفاده از کلمات مترادف متن را .................. و ................. می کنند.
ب ) وقتي در نثر كلمات هماهنگ بيايد به آن...............مي گويند و آن نوشته را ...............مي خوانند.
ج ) استفاده از نشانه های نگارشی به ما کمک می کند تا متن را بهتر و .............. بخوانیم و ............... را درک کنیم.
2. صحیح یا غلط بودن عبارت های زیر را مشخص کنید.
الف ) در نثر ادبي نويسنده بسيار طبيعي وروان مي نويسد و بيش تر درپي آن است كه پيام خود را به صي به مخاطب برساند . ص غ
ب ) هنگام گفتن یا نوشتن خاطره، به همه ی نکاتی که خاطره را مستند می کند باید اشاره کنیم. ص غ
3. عبارت ناتمام زیر را تا دو سطر ادامه دهید.
اگر روزي پیامبر (ص) را مي ديدم......
4. معادل فارسی کلمه های زیر را بنویسید.
موکت: کامپیوتر:
5. با بهره گیری از تشخیص، یک بند درباره ی «گل» بنویسید. ( سه سطر)
6. یکی از شگفتی های طبیعت را در دو سطر توصیف کنید (کوه، جنگل، دریا و ... )
7. با كلمات هم آواي « صفر ، سفر » يك جمله بنويسيد.
8. اگر نامه را از طریق پست برای دیگران می فرستیم به چه نکاتی باید توجه کنیم (3 مورد) بنویسید.
9. يك بند بنويسيد و در آن كلمات زير را به كارببريد. « كوه ، بادبادك ، آسفالت ، تلويزيون ، گل ، گربه »
10. با استفاده از زیبایی های ادبی به کار رفته، هرکدام از جمله های ستون «الف» را با خطّی به ستون «ب» وصل کنید.
گل، شکوفه، جوانه و شکفتن از نشانه های بهار است. تشبیه
هنرمند هرجا رود قدر بیند و بر صدر نشیند جان بخشی
نسیم مانند مادری مهربان است سجع
شبنم از روی برگ گل برخاست مراعات نظیر
11. با بهره گیری از تشبیه، یک بند درباره ی «؟» بنویسید.
12. تصویر رو به رو را به کمک تشبیه در دو سطر، توصیف کنید.
13. اركان تشبيه زير را مشخّص كنيد.
نسیم مثل مادری مهربان غنچه ها را نوازش می کرد.
14. بیت زیر را به نثر ساده، بازنویسی کنید.
حامي اسلام و قرآن بوده ام دين و ايمان را نگهبان بوده ام
15. احساس خود را درباره ی بهترین یا بدترین درس کتاب فارسی در یک بند (چهارسطر) بنویسید.
16. نوع جمله های زیر را (ادبی / زبانی) معیّن کنید.
الف ) خورشید هر بامداد همچون زیبارویی آتشین چهر در افق لاجوردی پرده از رخسار بر می دارد.
ب ) هر روز صبح، با طلوع خورشید، به سوی مدرسه روانه می شویم و نکته ها می آموزیم.
ج ) بهار که می آید شاخه های درختان شکوفه می دهند و طبیعت زیبا می شود.
17. دو مورد از کاربردهای نشانه های ــ و [ ] را بنویسید.
18. جمله ی «ادبی» زیر را به صوت زبانی بنویسید.
الف ) صبحگاهان، خورشید به چهره ی شهر لبخند می زند. ب ) گل ها به احترام خورشید برپا ایستادند.
19. الف ) اگر نویسند شرح حال خود را بنویسد به این نوع شرح حال نویسی ...................می گویند.
ب ) اگر نویسنده شرح حال شخص دیگری را بنویسد به این نوع نوشته .................. می گویند.
20. با توجه به آرایه های به کار رفته، هر کدام از جمله های ستون «الف» را با خطی به ستون «ب» وصل کنید.
پیراهنش مانند برف سفید است تلمیح
ذات او دروازه ی شهر علوم تشبیه
شبنم از روی برگ گل برخاست تکرار حرف
خیزند و خز آرید که هنگام خزان است جان بخشی «تشخیص»
21. برای هر یک از واژه های زیر، یک شبکه ی معنایی بسازید. الف : غنچه ب ) آسمان
22. بند زیر را ویرایش کنید. ( !« » ، : . ؟ )
شاپرک گفت متاسّفانه وقت رفتن رسیده خداحافظ تروم عزیز
23. جمله هاي به هم ریخته ی زیر را مرتّب کنید.
الف . نوجوان ، کشف استعدادها،آینده ی ،جستجوی،در،و،است،خویش
ب. بپرسيد ، اگر ، جايي ، از ، متوجه ، نشده ايد ، را ، از ، معلم ، آن ، را ، درس ، خوب
24. منظور هر يك از ضرب المثل هاي زير را در يك سطر بنويسيد.
الف. از چاله درآمد به چاله افتاد ب. هر كه بامش بيش ، برفش بيشتر
25. با ترکیب های زیر جمله ای زیبا بنویسید.
معرفت کردگار مصاحبت دوستان
26. داستان كوتاه زير را بخوانيد ؛ سپس آنرا به نثر روان و ساده برگردانيد.
شنيدم گوسفندي را بــزرگي رهانيد از دهان و دست گرگـــي
شبانگه كارد بر حلقش بماليد روان گـــوسفند از وي بناليـــــد
كه از چنگالِ گرگم در ربودي چو ديدم عاقبت خود گرگ بودي
27. با نوشتن جمله اي زيبا و دلنشين ، واژه هاي شماره ي يك را به واژه هاي شماره ي دو تشبيه كنيد.
شماره 1 الف . هواپیما ب. مادر / شماره 2 عقابی تیزرو شمع فروزان
28. جمله ی زبانی زیر را به صورت جمله ی «ادبی» بنویسید:
باد وزید.
29. در شعر زیر کدام یک از زیبایی های ادبی به کار رفته است.
« جوجه های کبوتران گفتند کاش می شد کنار هم باشیم
روی گلدسته های یک گنبد روز و شب زائر حرم باشیم»
36. در متن زیر سجع ها را مشخص کنید.
« ای کمیل، آدمی در زندگی به دانش، طاعت پروردگار آموزد و برای پس از مرگ نام نیک اندوزد و دانش فرمان گذار است و مال، فرمان بردار ».
30. با شبکه های مراعات نظیر زیر یک جمله بسازید
مزرعه داس درو / گل – گلدان برگ / آسمان شب ستاره
31. درستی یا نادرستی عبارت هاي زير را مشخّص كنيد.
الف: در نوشتن انشا بايد ساده نويسي و پاكيزه نويسي رعايت شود. ص غ
ب: بهره گيري از آيات و احاديث تأثيري در نوشته نمي گذارد. ص غ
32. عبارت زير را از ديد اوّل شخص مفرد باز نويسي كنيد.
« در اوّلين ساعات حضورش در قم به حرم حضرت معصومه(س) پناه برد. سر بر ضريح آن حضرت گذاشت و از خداوند خواست به او در راهي كه انتخاب كرده است اخلاص و همّت بلند عطا كند»
33. نويسندگان براي .................. بيشتر كلمات تكرار مي كنند.
34. جلسه ي امتحاني خود را توصيف كنيد.
35. درباره ي وجه تسميه ي اسم خود يك بند بنويسيد.
نكته: موضوعات انشا را در دو موضوع در قالب سؤال طرح كنيد.